هات تپ از جنبه های مختلف می تواند موضوع مطالعاتی یک مجموعه باشد. عملیات انشعاب گرم خطوط لوله که به اصطلاح هات تپ خوانده می شود به لحاظ تعداد فرایندها و متغیرها، یک پروژه چند فرایندی محسوب می شود و به همین دلیل اجرای تام و تمام آن مستلزم آشنایی و اشراف بر چندین زمینه فنی، صنعتی، زیست محیطی و ایمنی است. بنابرین تدوین کنندگان و طراحان، و برنامه ریزان یک فرایند هات تپ می بایست در حوزه های ذکر شده آشنایی و تسلط کافی را داشته باشند و از همین حیث این دستور کارها معمولاً به صورت تیم هایی تدوین می شود که اعضای آن دارای تخصص و دانش در زمینه های مختلف هستند، ضمن این که هر یک از این اعضای تیم ها باید نسبت به فرایندهای خود دقت و اهتمام و دانش کافی را داشته باشند.

آن حوزه هایی از زمینه های فنی که مجری عملیات هات تپ می بایست برای تدوین دستور کار اجرای هات تپ نسبت بدان ها اشراف کافی داشته باشد را می توان به شرح زیر برمرد:

·        صنایع نفت و گاز و فرآورده ها: گرچه اجرای هات تپ روی هر نوع خط لوله ای امکان پذیر است اما به دلیل ماهیت این فرایند، اغلب پروژه های اجرایی انشعاب گرم در مجمتع های پالایشگاهی نفت و گاز، و یا در واحدهای پتروشیمی انجام می پذیرد. برآوردی تخمینی نشان می دهد که حدود 90 درصد مشتریان یک مجری عملیات هات تپ واحدهای نفت و گاز می باشند. از این مجری فرایند باید نسبت به شرایط کار در این گونه از واحدهای صنعتی آشنایی کافی را داشته باشد.

·        پایپینگ: از آن جا که فرایند انشعاب گرم خاص خطوط لوله و مخازن می باشد، مجری فرایندها می بایست نسبت به اصول و الزامات پایپینگ هم دانش کافی را داشته باشد. این امر علی الخصوص زمانی که مجری هات تپ به عنوان مشاور در زمینه انتخاب محل انجام انشعاب گرم، و سایز انشعاب و مواردی از این قبیل به سایت دعوت می شود اهمیت خود را نشان می دهد. مجری فرایند در صورتی می تواند نسبت به محل مناسب برای انشعاب خط لوله نظر کارشناسی بدهد که با اصول پایپینگ آشنا باشد. در غیر این صورت مشاوره و راهنمایی های وی فاقد ارزش فنی خواهد بود و می تواند تبعات نامساعدی به همراه داشته باشد.

·        هات تپ روی مخازن: مخازن نیز همانند خطوط لوله مستعد انشعاب گیری و انجام عملیات هات تپ هستند. بنابراین مجری هات تپ باید نسبت به فرایندهای فنی مربوط به مخازن نیز دانش و اطلاعات کافی را داشته باشد. چنان که می دانیم در خطوط لوله سیال جاری است اما در مخازن سیال انباشته می شود. از این حیث آن دسته متغیرهای فنی که برای انشعاب گیری از مخزن لازم است نسبت به خطوط لوله دارای تفاوت ها و تمایزاتی می باشد و جه بسا و خطرات و ضریب ریسک بالاتری هم باشد. بنابراین در خصوص مخازن نیز باید مطالعات جدی صورت گیرد.

·        جوشکاری روی خط زنده: انشعاب لوله به روش گرم بدون انجام جوشکاری روی خطوط لوله یا مخازن حاوی سیال امکان پذیذ نیست مگر آن که از اتصالات مکانیکی استفاده شود که چندان توجیه فنی ندارد. اجرای هات تپ روی اتصالاتی انجام خواهد شد که از پیش روی لوله نصب و جوشکاری شده اند. بنابراین جوشکاری روی خط لوله زنده از جمله فرایندهای جدی و اساسی است که اجرای هات تپ بسیار متأثر از آن خواهد بود. مطالعه و تدوین دستورالعمل های ویژه و دقیق، بر حسب رجوع به رفرنس ها و استانداردهای معتبر قابل قبول جهانی از پیش شرط های اجرای کار برش گرم محسوب می شود. همچنین در خصوص جوشکاری روی این دسته خطوط نیز باید بهترین جوشکاران دارای گواهی های معتبر تأیید صلاحیت به کار گرفته شوند.

·        هات تپ در فاز اجرایی: بدیهی است در کنار فیلدها و شاخه هایی که پیش نیاز و پس نیاز اجرای هات تپ محسوب می شوند، خود عملیات نیاز مستلزم تخصص و تبحر است. نیروی انسانی متخصص و اپراتورهای مجرب و آشنا به شرایط خط و دستگاه حین اجرای انشعاب گیری گرم از اصلی ترین فاکتورها در عملیات محسوب می شود.

·        عوامل ایمنی و زیست محیطی نیز متغیرهای دیگری هستند که با توجه به ضزیب ریسک بالای عملیات باید بسیار مورد توجه قرار گیرند. عملیات هات تپ جزو فرایندهای High Risk محسوب میشود و از این حیث رعایت استانداردهای امینی باز هر جهت در خصوص آن ضروری است. چه از لحاظ مکان یابی و محل تردد عملیات هات تپ، چه ابزارها و لوازم ایمنی نیروی کار، چه از لحاظ شاخص های MSDS و سلامت محیط کار به لحاظ تنفسی و فقدان عوامل و مواد شیمیایی پرخطر در محیط و چه تجهیزات امدادرسانی اضطراری در مجاروت محل کار تماماً باید پیشاپیش آماده شده باشند. در غیر این صورت فرایند ممکن است دچار ایراداتی شود.

 

یک دستور کار جامع و کامل عملیات هات تپ می بایست تمامی موارد فوق را توأمان در کنار خود چیده باشد تا بتواند به نحو احسن اجرا شود. اجرای فرایند انشعاب گیری به روش گرم یا هات تپ چه در خطوط لوله و چه در مخازن نیازمند کار مطالعاتی، فرایندهای آماده سازی و تجهیز و در نهایت صبر و حوصله در عین تبعیت از استانداردها و دستورالعمل ها در حین کار است. در صورت رعایت تمامی موارد ذکر شده، عملیات بدون بروز هیچ گونه ایزادی و با موفیت به اتمام خواهد رسید. می توان به سادگی و بدون انتظار از انجام کارهای خارق العاده، و فقط با رعایت استانداردها و نکات ایمنی و فنی ذکر شده، خطرات و تهدیداتی که به صورت بالقوه از جانب عملیات بر مجری کار وارد می شود را دفع کرده و به این ترتیب این عملیات پر ریسک را با حداکثر ضریب ایمنی به اتمام رساند.

 

اجرای هات تپ- هات تپ- ایمنی هات تپ- انشعاب خطوط لوله به روش گرم